Pekin metrolar�nda reklamlar ve bir klasik m�zik gecesi

    2009-02-25 21:59:16                cri
    Pekin'in, olimpiyatlar �ncesi a��lan metro hatlar�yla, ula��m b�y�k �l��de kolayla�t�. �zellikle sabah mesai ba�lang�� ve ak�am mesai biti� saatlerinde ya�anan yo�un trafik derdine katlanmak istemeyenler i�in bu metrolar �ok iyi bir se�enek haline geldi. Otob�sle gidecekseniz yo�un trafikten dolay� otob�s� k���n so�u�unda yar�m saat beklemek ya da araban�zla gidecekseniz normalde 15 dakika s�rmeyen yolu 50 dakikada gitmek... Metroda bu sorunlar�n hi�biri yok. En fazla alt� dakika bekliyorsunuz. E�er �ok s�k���ksa en k�t� olas�l�kla ilk gelene de�il bir sonrakine biniyorsunuz. Ama bindi�iniz andan itibaren var�� zaman�n�z dakikas� dakikas�na ayn�.

    Pekin insan�n�n en sevdi�im, hatta en �zendi�im �zelliklerinden bir tanesi, gazete okuma al��kanl�klar�. Sabah 8'den �nce, benim evime yak�n olan metro dura��nda, metronun her iki y�n� i�in de istasyonda, trenin kap�lar�n�n a��ld��� yerin hemen kar��s�nda, �cretsiz gazete da��t�l�yor. Metroya binen insanlar�n da yar�dan fazlas�, o tela��n�n, acelesinin aras�nda mutlaka gidip o gazeteden al�p metroya �yle biniyor. Bindikten sonra ise, ne kadar kalabal�k olursa olsun, gazetesini ya kap�ya, ya duvara yap��t�rarak, ya da �n�ndeki ki�inin s�rt�na veya omzuna dayayarak, gidece�i yere varana kadar okumas�n� s�rd�r�yor. Herkes b�yle yapt��� i�in kimse de s�rt�ndaki birka� gazeteyi garipsemiyor. Zengini fakiri, genci ya�l�s�, hatta yan�nda �ocu�u olanlar�n bile bir k�sm� bu g�zel al��kanl��a sahip. San�r�m bu al��kanl�ktan olsa gerek, kimi zaman bir taksi �of�r�, kimi zaman bir terzi, kimi zaman da muslu�u tamire gelen bir i��i, benim T�rk oldu�umu ��renince Irak sava��ndan ve Amerika'n�n yapt�klar�ndan bahsedip, "siz M�sl�mans�n�z, Irak da M�sl�man, �stelik kom�unuz, peki neden Amerika'ya yard�m ediyorsunuz" diye sorabiliyor.

    Tabii gazete okumay� sevmeyen, veya b�yle bir al��kanl��� olmayan, veya benim gibi, �ince bir gazete ald��� zaman, gazete okuman�n tad�n� ��karmaya yetecek kadar�n� anlayamayan, o y�zden de morali bozulup okumayan hat�r� say�l�r bir kesim de var. Y�netim, bu kesim i�in de bir �eyler d���nm��. Burada da en etkili fakt�r reklam panolar�. Metroya giren ilk merdivenleri indi�iniz andan itibaren b�t�n etraf�n�z reklam panolar�yla �evriliyor. �zellikle ya�am temposu benim gibi yo�un olan, �in'de neler olup neler bitti�i hakk�nda da bilgi sahibi olmak isteyen ki�iler i�in bu reklam panolar� bulunmaz nimet. Yak�n gelecekteki �nemli bir futbol ma��ndan, bir �niversiteye konu�mac� olarak gelecek �nl� bir ki�iye, vizyona yeni girecek �d�ll� bir filmden, milli bir felaket i�in yard�m �a�r�s�na, ucuz sat�l�k ve kiral�k evlerden, ��k veya ekonomik restoranlara, yeni ��kan bir �ampuandan, ucuzlu�a giren ve promosyonlar ba�latan bir al��veri� merkezine kadar akl�n�za gelebilecek bir�ok �ey hakk�nda, bu metro reklamlar�ndan bilgi sahibi olabilirsiniz. Bu reklamlar�n bir k�sm�, sadece duvarlarda as�l� resimler. Di�er bir k�sm� ise, trenin ge�ece�i yol �zerinde trenin pencerelerinin arka taraf�na ard� ard�na as�lm�� ve tren belli bir h�zda hareket halindeyken hareket ediyormu� gibi g�r�nen ve as�l� birka� resimdeki reklam� sanki televizyonda ses olmadan seyrediyormu�sunuz hissi veren bir teknoloji. Tabii metronun i�indeki ve d���ndaki televizyonlar� saym�yorum. S�rf bu reklamlar� izleyerek bile bir�ok �ey ��renebilirsiniz.

    G�nlerden birinde, duvarda as�l� panolardan birinde bir konser ilan� g�rd�m. Ben kendim de piyanist oldu�um, klasik m�zi�i �ok sevdi�im ve T�rkiye'deyken haftada bir konsere giden biri oldu�um i�in, ilk defa g�rd���m klasik m�zik ilan� hemen ilgimi �ekti ve bakt�m. Bernard Haitink ve Berlin Filarmoni Orkestras�'n�n reklam�yd�. Haitink, Londra Kraliyet Orkestras�'n�n m�zik direkt�r�, Chicago Senfoni Orketras�'n�n �efi. T�rkiye'ye de benim bildi�im iki kere gelmi�ti, ikisini de ka��rmam��t�m, d�nyan�n ya�ayan en iyi �eflerinden biri olarak kabul ediliyor. Berlin Filarmoni Orkestras� ise d�nyan�n en iyi birka� orkestras� aras�nda say�l�r. Pekin'de bu kadar �nl� bir orkestra ve �efi g�rmek beni �a��rtm�� ve mutlu etmi�ti. Fakat program yazm�yordu. Biletin sat�ld��� internet sitesinin adresini not ettim ve hemen eve d�ner d�nmez o siteye girerek konseri bulup programa bakt�m. Program beni biraz hayal k�r�kl���na u�ratt�. Fiyatlar da �yle. Program biraz �ekici gelse, s�rf orkestray� ve �efi dinlemek i�in fiyata katlan�l�rd�, veya tam tersi fiyat makul olsa, program �ok iyi olmasa da yine o orkestra ve �ef i�in de�ebilirdi, fakat hem �ok �ekici olmayan bir program hem de 600 yuan'lerden ba�lay�p 2000 yuan'lere kadar giden fiyatlar, bu konsere cazibesini kaybettiriyordu. Pekin'de klasik m�zik konserleri nedense �ok pahal�. T�rkiye'yle k�yasland���nda hemen hemen her �ey �ok daha ucuz, fakat sinema ve konser �ok pahal�. Genel olarak ��renci indirimi de yok. T�rkiye'de hemen hemen her konserde ��renci indirimi vard�r, ayr�ca tabii protokolden al�rsan�z �ok pahal�d�r ama en arkalardan al�rsan�z ucuzdur. Burada en ucuz bilet 200 yuan'den ba�l�yor ki �in �l��lerinde olduk�a y�ksek bir fiyat. Sonu�ta bu konserden vazge�tim, fakat haz�r b�yle bir siteye girmi�ken, �n�m�zdeki birka� konsere daha bakmak istedim. Bakarken, hi� ummad���m �ekilde Paganini ismine rastlad�m. Paganini benim en sevdi�im besteci. Herkesin �alamad���, son derece zor keman eserleriyle �nl�. Konserde iki solist var, bir tanesi de Ning Feng. Ning Feng da benim youtube'dan tan�d���m, �in'in d�nya �ap�nda �nl�, �nemli kemanc�lar�ndan biri. Bunu g�rd���m anda o konsere gitmeye karar vermi�tim zaten. Burada, Paganini dinleyicileriyle ilgili �ok ilgin� bir ayr�nt�y� payla�mak istiyorum. Az �nce bahsetti�im Haitink'in konserinde, biletler en ucuzdan ba�lanarak sat�n al�nm��; 200, 300, 400, 500 yuan'lik biletler bitmi�, daha pahal�lar kalm��t�. Paganini'nin konserinde ise, 100 ile 600 yuan aras�nda de�i�en fiyat kategorilerinden 600 ve 500 yuan'likler bitmi�, 100 ile 400 yuan aras� biletler duruyordu. O an �unu d���nd�m : Demek ki Paganini severler, s�rf konsere gitmi� olmak i�in bilet alm�yor, solisti, eseri, en yak�ndan, en iyi yerden izlemek i�in, ger�ekten sevdi�i i�in bilet al�yor ve de�er g�r�yor. �inli de olsa T�rk de olsa ayn�. �in'de de bu �ekilde Paganini severler oldu�unu g�rmek beni �ok mutlu etti. Ben de ertesi g�n gidip bulabildi�im en iyi yerden biletimi ald�m.

    Konser, Pekin'in en �nemli sanat merkezlerinden Ulusal Sanat Merkezi'ndeydi. Metronun birinci hatt� �zerindeki Tian'anmen Bat� istasyonunda inip g�ney bat� ��k���ndan ��kt���n�z zaman hemen sa� taraf�n�zda, dev bir yumurtaya benzeyen yap�y� g�r�yorsunuz. T�rkiye'dekinden farkl� olarak konser alan�na girmeden �nce bir g�venlik kontrol�nden ve �st aramas�ndan ge�iyorsunuz. ��eri su dahil hi�bir yiyecek ya da i�ecek sokam�yorsunuz. Salon son derece ��k, �ift balkonlu, g�zel bir yap�. Fakat konserle ilgili bilgilerin yaz�l� olmas� gereken kitap��kta, konserle ilgili fazla bilgi yok, sadece solistler, orkestra ve �ef tan�t�l�yor, konserde �al�nacak eserler, b�l�mleri, eserle ilgili bir k�sa bilgi, bu kitap��klarda yer alm�yor. Konser s�ras�ndaki al��kanl�klar tamamen T�rkiye'yle ayn�, b�l�m aralar�nda alk��lanm�yor, bir eser �al�n�rken kap�lar kapal� tutuluyor ve ge� gelenler i�eri al�nm�yor. Eser bittikten sonra solistten bis isteme al��kanl���n�n burada da oldu�unu g�rmek beni �ok mutlu etti, her iki solist de son derece g�zel birer bis yapt�. Konser bitiminde soliste ve �efe �i�ekler verildi. Yani o ortama girdikten sonra hi�bir yabanc�l�k hissetmiyorsunuz, al��kanl�klar�n tamam� T�rkiye'dekiyle ayn�. Hi�bir olumsuzluk ya�amadan, mutlu bir �ekilde konserden ��kt�m. ��k��ta, yine T�rkiye'de oldu�u gibi, solistin eserlerinden olu�an bir CD kap�da sat�l�yordu, fakat 120 yuan �ok pahal� geldi�i i�in almad�m, al��veri� merkezlerinde ortalama klasik m�zik CD'si 20-30 yuan civar�nda. Konser salonundan ��k�p ��k��a do�ru y�neldi�iniz zaman da yol �zerinde sizi bir sergi kar��l�yor. Bu sergi de, tarih boyunca, farkl� hanedanl�klar zaman�nda yap�lm�� farkl� m�zik aletleri sergisi. Tellisinden vurmal�s�na, tu�lusundan �flemelisine, bizim bug�n bildi�imiz bir�ok m�zik aletinden esintiler ta��yan fakat hi�biriyle de tam olarak ayn� olmayan onlarca m�zik aleti. Konserden ��k�p hi� bu sergiye u�ramadan kap�ya y�nelenler de, kesinlikle y�zde 20'yi ge�miyordu. Ben de, ba�ka bir yerde g�rme �ans�m olmayacak b�yle bir sergide biraz dola�t�m, a��klamalar� ve tarih�eleri okudum ve gayet mutlu bir �ekilde eve d�nd�m.

    Evet say�n dinleyiciler metroda g�rd���m bir reklamla ba�lay�p bu �ekilde noktalanan konser maceras� da burada sona eriyor. Program i�inde ge�en baz� kelimelerin �incelerini ��renerek program� noktalayal�m. Keman demek i�in �ince'de xiao(3) ti(2) qin(2) diyoruz. Orkestra demek biraz zor, bunu da jiao(1) xiang(3) yue(4) tuan(2) �eklinde s�yl�yoruz. Solist demek i�in yan(3) zou(4) zhe(3) diyoruz. Bahsettigim b�y�k konser ve g�steri merkezinin �ince ad� da guo(2) jia(1) da(4) ju(4) yuan(4).

© Copyright by www.cri.cn, 2007