��N ULUSLARARASI RADYOSU
China Radio International
Çin Haberleri
Türkiye Haberleri
Dış Haberler

�ince ��reniyoruz

�in'de az�nl�k milliyetler

T�rklerin g�z�yle �in

Spor

Bilim ve Sa�l�k
(GMT+08:00) 2007-08-02 12:45:31    
Maliki h�k�meti ciddi siyasi krizle kar�� kar��ya

cri

    Irak'taki en b�y�k S�nni siyasi bloku Uyum Cephesi d�n (1 A�ustos) Nuri El Maliki'nin liderli�indeki koalisyon h�k�metinden �ekildi�ini ilan etti. Bu geli�me, Maliki'nin liderli�indeki siyasi uzla�ma s�recine darbe vurdu. Bunun yan� s�ra, Irak'taki g�venlik durumunda iyile�me g�r�lmedi. Ba�kent Ba�dat'da d�n meydana gelen intihar sald�r�lar�nda, 70'ten fazla ki�i �ld�, 100'e yak�n ki�i yaraland�. G�zlemciler, Maliki h�k�metinin ciddi siyasi krize girdi�ini, hatta da��lma tehlikesiyle kar�� kar��ya bulundu�unu belirttiler.

    Irak Uyum Cephesi, 275 koltuklu mecliste 44 sandalyenin sahibi. Irak Devlet Ba�kan� Yard�mc�s� S�nni lider Tar�k El Ha�imi'nin ba��n� �ekti�i Irak Uyum Cephesi bir hafta �nce Maliki'ye, g�venlik nedeniyle tutuklu bulunan, ancak su�lanmayan vatanda�lar�n serbest b�rak�lmas�, militanlar�n silahlar�n�n al�nmas�, insan haklar�n� g�vence alt�na alma ve Irak Uyum Cephesi'nin ger�ek anlamda kararlara kat�lmas� gibi bir dizi istek ileri s�rd�. Irak Uyum Cephesi ayr�ca, isteklerinin kar��lanmamas� durumunda cephenin 6 kabine �yesinin koalisyon h�k�metinden �ekilece�i uyar�s�nda bulundu. Maliki'nin s�z konusu istekleri kabul etmemesi �zerine Irak Uyum Cephesi, d�n koalisyon h�k�metinden �ekildi�ini ilan etti ve Cephe'den gelen ba�bakan yard�mc�s� ile 5 bakan istifalar�n� sundular. Irak Uyum Cephesi, ayr�ca, di�er siyasi partilerin i�tenlik g�stermemesi durumunda, �lkedeki siyasi s�rece kat�lma olas�l���n� tekrar d���necekleri uyar�s�nda da bulundu.

    Irak koalisyon h�k�metinin da��lmamas� i�in ABD ve Irak yetkilileri son g�nlerde taraflar aras�nda arabuluculuk yapt�. Ancak g�zlemciler, bu arabuluculuk giri�imlerinin �ok s�n�rl� sonu� yaratt���n� ve Irak h�k�metinin kar�� kar��ya bulundu�u ciddi krizi gidermeye yetmedi�ini belirttiler. Bunun nedenleri ��yle s�ralanabilir:

    �ncelikle, Irak'taki g�venlik durumu k�t�le�meye devam ediyor, kontrolden ��kma tehlikesi de s�z konusu. Irak'taki zor durumu de�i�tirmek i�in Bush y�netimi, askeri takviyeyle mezhep �at��malar�n� �nlemeye ve Maliki h�k�metinin gruplar aras�nda uzla�ma sa�lamas�na zaman kazanmaya �al���yor. �u an Irak'ta konu�land�r�lan Amerikan askerlerinin say�s� 155 bine ula�t�, ancak ABD'nin asker takviye plan� Irak'taki �iddet olaylar�n� �nleyemedi. Irak h�k�meti taraf�ndan verilen rakamlara g�re, ge�en Temmuz ay�nda Irak'ta meydana gelen �iddet olaylar�nda bin 600 sivil �ld�. G�venlik durumundaki k�t�le�me, siyasi krizi daha da derinle�tiriyor.

    �kinci olarak, Irak h�k�metinde yer alan gruplar aras�ndaki anla�mazl�k b�y�yor. Irak Sava��'ndan sonra eski ��kar ili�kileri bozuldu. �ii, S�nni ve K�rt gruplar aras�nda enerji ��karlar� ve iktidar�n payla��m� ile orduda reform gibi konular �zerindeki anla�mazl�klar gitgide daha keskinle�ti. Bu kritik konularda Maliki h�k�meti a�ama kaydedemedi.

    ���nc� olarak, ABD ve Irak aras�nda ve ABD i�inde, Irak sorunundaki anla�mazl�klar daha da belirginle�ti. ABD, Irak Sava��'nda Irak'ta 19.2 milyar Amerikan dolar� harcad�, 340 bin Irakl� asker ve polisi e�itti. Ancak Irak g�venlik birlikleri bug�ne kadar g�venlik koruma g�revini yerine getiremedi, hatta baz� militanlar Irak g�venlik birliklerinin ve polisin i�ine s�zd�. Bunun d���nda Bush y�netimi Eyl�l ay�nda Kongre'ye Irak'taki geli�melerle ilgili olarak bir rapor sunacak. Bu nedenle Bush, bu tarihten �nce Irak h�k�metinin petrol gelirlerinin da��t�m� gibi konularda ilerleme kaydetmesini sa�layarak, �lke i�indeki siyasi bask�lar� azaltmak istiyor. Ancak Irak Meclisi, bu ay tatile girecek.

    G�zlemciler, Irak'taki siyasi krizin �ekirde�ini taraflar�n �at��malar� yumu�atma yerine kendi konumlar�n� g��lendirmeyi d���nmelerinin ve koalisyon h�k�metini ise sadece kendi hedeflerini ger�ekle�tirmelerinin aleti g�rmelerinin olu�turdu�unu belirttiler. Taraflar�n yetki i�in �at��maya devam etmesi ve samimiyetle taviz vermeye yana�mamas� durumunda, Maliki h�k�metinin girdi�i siyasi kriz daha da derinle�ecek.