Maliki'nin İran ziyaretinin sonuçları

    Irak Başbakanı Nuri El Maliki, dün (9 Ağustos) İran'a yaptığı iki günlük ziyareti tamamladı. Ziyaret sırasında Maliki, İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Cumhurbaşkanı Mahmut Ahmedinecad, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Parviz Davudi, Ulusal Güvenlik Komitesi Sekreteri Ali Laricani ve Dışişleri Bakanı Manuçehr Muttaki'yle görüşmeler yaptı. Maliki'nin ziyaretinin genel olarak başarılı geçtiği söylenebilir, çünkü İran, güvenlik, ekonomik işbirliği ve enerji tedariki gibi konularda Irak'a olumlu cevaplar verdi.

    Maliki'nin bu ziyaretinin en önemli amacı, ülkedeki gerginliği yumuşatmak için İran'dan destek almak. Maliki, İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Davudi'yle görüşürken, bu destek arayışını açık bir dille belirtti.

    Irak'ta güvenlik sorunundaki karmaşıklığa, birçok neden yol açtı. ABD, öteden beri İran'ı Irak'taki Şii silahlı güçlere silah ve mühimmat sağlamak ve silahlı militanları eğitmekle suçluyor; İran ise, Irak'taki güvenlik durumunun ABD işgalinden kaynaklandığını vurguluyor. Bu durumda ABD ve İran'ın Irak'taki büyükelçilerinin yaptığı 3 turluk görüşmeye rağmen, öze ilişkin gelişmeler kaydedilemedi. Maliki, İran ziyaretinde ABD ile İran arasındaki çelişkilere değinmekten kaçındı, sadece İran'a, Irak'ın güvenliğinin korunması ve terörizmle mücadele alanında yaptığı "olumlu ve yapıcı" çalışmalar için teşekkür etti. Maliki ayrıca, ABD'nin elinde tuttuğu 5 İranlı diplomatın serbest bırakılması için elinden geleni yapacaklarını söyledi.

    Maliki'nin tavrından memnun kalan İran, Irak'ın yeniden yapılanması ve istikrara kavuşturulmasına yardım sağlamaya hazır olduğunu açıkladı. İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Davudi, Maliki'yle görüşürken, İran'ın öteden beri Irak'ın ülkedeki güvenlik durumunu iyileştirmesine yardım ettiğini, çünkü Irak'ta güvenlik ve istikrarın İran ve tüm bölgenin yararına olduğunu kaydetti. İran Cumhurbaşkanı Ahmedinecad ise, İran ve Irak'ın bölgede barış ve güvenliği koruma görevini üstlenmekte olduklarına işaret ederek, şu anda bölgede durumun çok hassas olduğunu, bölgenin geleceğinin Irak'taki barış ve istikrara bağlı olduğunu ifade etti.

    Maliki'nin İran ziyaretinin diğer amacı, ikili ilişkileri pekiştirmek ve iki ülke arasında her alandaki, özellikle ekonomik alandaki işbirliğini güçlendirmek.

    İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Davudi, Maliki'yle görüşürken, İran'ın, Irak halkının kışlık kömür ihtiyacına yardımcı olacağını, Irak'ın Kerbela bölgesinde bir rafineri kuracağını belirtti. İran ve Irak ayrıca petrol boru hattı sözleşmesini de imzalayacak. Bu boru hattı, İran'ın güneybatısındaki Abadan kentinden Irak'ın Basra kentine kadar uzanacak. Bu boru hattıyla İran, Irak'tan ham petrol ithal edip işledikten sonra petrol ürünlerini Irak'a satacak. İran, Irak'taki sanayi tesislerinin iyileştirilmesi için 1 milyar dolarlık kredi de verecek.

    Maliki'nin İran'ı ziyaret ettiği sıralarda Suriye'nin başkenti Şam'da, Irak'a Komşu Ülkeler Güvenlik İşbirliği ve Koordinasyon Komitesi toplantısı düzenlendi. Toplantıda, Irak'taki güvenlik durumu ve Irak ile komşu ülkeler arasındaki sınır bölgelerindeki güvenlik sorunu ele alındı. Toplantıya katılanlar arasında İran temsilcisi de vardı. Bu da Irak'ta yaşanan krizin çözülmesi konusunda İran'ın giderek daha fazla rol üstlenmeye başladığını gösteriyor.