Yungang Taş Mağaraları

  2017-09-14 08:45:53  cri
     Yungang Taş Mağaraları, Çin'in kuzeyindeki Shanxi eyaletindeki Datong kentinin 16 kilometre batısındaki Wuzhou dağının güney eteğinde bulunuyor. Yapımı Kuzey Wei hanedanı Xing'an döneminin ikinci yılında (453) başlayan Yungang Taş Mağaraları topluluğunun çoğunluğu, Kuzey Wue'nin başkent Luoyang'ya taşınmasından önce (494) tamamlandı. Heykellerin yapılma çalışmaları, Zhengguang dönemine (520-525) kadar sürdü. Doğudan batıya yaklaşık bir kilometre metre boyunca uzanan mağaralar topluluğu kuşbakışıyla, çok görkemli görülür. Burada, 45 ana mağara, 252 hücre, 51 bin taş heykel korunur. Heykellerin en yüksek olanı 17 metreyi bulur, en küçük olanı ise yalnızca birkaç santimetredir. Mağaralarda Buda güçlü bir insan, heykeller de canlıymışlar gibi görünür. Sütunler üzerindeki oyma eserler, Qing ve Han hanedanları dönemindeki (221-220) realizm sanatının özünü devam ettirip Sui ve Tang hanedanları (581-907) romantik sanatının öncüsü olarak, Gansu eyaletindeki Mogao Mağarası ve Henan eyaletindeki Longmen Mağarası ile birlikte, "Çin'in üç taş mağaraları topluluğu"nu oluşturur. Yungang Taş Mağaraları topluluğu, dünyaca tanınmış taş oyma sanatının hazinelerinden biri olarak kabul ediliyor. Görkemli Yungang Taş Mağaraları topluluğu, zengin ve renkli heykellere sahip olması nedeniyle, Çin'in eski çağlardaki heykel sanatının hazinesi olarak da adlandırılır.

    Yungang mağaralar topluluğunun yapımı, ilk, orta ve son dönemi kapsayan üç aşamada tamamlanmıştır. Farklı dönemdeki heykellerin, kendine özgü tarzları vardır. İlk dönemde yapılan, "Bulutlu ve güneşli" anlamına gelen "Tanyao Beş Mağarası" Çin'in batı kesimine özgü muhteşem ve sade tarza sahiptir. Orta dönemde inşa edilen mağaralar, titizlikle oyma işçilikleri ve lüks süsleriyle tanınıyor. Son dönemdeki mağaraların büyüklüğü fazla olmamasına rağmen, mağaralardaki heykeller çok zariftir. Mağaralardaki, müzik eşliğinde dans etme, çeşitli operalar ve akrobatlık gösterilerini yantısan heykeller, o zamanlarda Budizmin yaygınlaştırılması çabalarını ve Kuzel Wei hanedanının toplumsal yaşamı yansıtır.

   Yungang Taş Mağaraları topluluğu, Hindistan ve Orta Asya'daki Budizm sanatının Çin'e yayılma sürecindeki gidişatı, adım adım yaygınlaşma sürecini yansıtıyor. Budizm düşüncesi ışığında oluşturulan çeşitli heykeller, Yungang mağaralarında yeterince görülüyor. "Yungang tarzı", Çin'in budizm sanatının gelişmesinin bir dönüm noktası niteliğindedir.

   Yungang Taş Mağaraları topluluğu, taş mağarası sanatının "Çinleşmesi"nin başlangıç yapıtıdır. Yungang orta döneminde ortaya çıkan Çin sarayı tarzındaki oyma eserleri ve bunun temelinde geliştirilen Çin tarzındaki Buda heykel hücreleri, bundan sonraki taş mağaralarının yapımında çok sık kullanıldı. Yungang geç dönemindeki taş mağaralarının yapısı ve süsleri, Çin tarzındaki mimarlık ve dekore uslubunu açıkça gösterirken, Budizm sanatının daha çok "Çinleştiği"ni yansıtır.

   Yungang Taş Mağaralar topluluğu, 2001 yılının Aralık ayında "Dünya Mirasları listesi"ne alındı. Dünya Mirasları Komitesi, Yungang konusunda şu değerlendirmeyi yaptı: "Shanxi eyaletinin Datong kentindeki Yungang Taş Mağaraları, 5 ve 6. yüzyıllarda Çin'in Budizm düşüncesi ışığında inşa edilen örnek taş mağara eserlerinin temsilidir. Bunlardan "Tanyao Beş Mağarası", mantıklı ve uyumlu yapısıyla, Çin'deki Budizm sanatının ilk dönemindeki şaheserlerinden biridir."