Qiang flütü ve bambudan örülmüş köprüleri

  2017-08-21 09:33:56  cri

Çin'de yaşayan azınlık etnik gruplara mensup olan Qiang milliyeti esas olarak ülkenin güneybatısındaki Sichuan eyaletinin Aba Tibet-Qiang Milliyeti Özerk İli'nin Maowen ilçesinde yaşar. Geri kalan Qianglar ise Wenchuan, Lixian, Heishui, Songpan ve Ganzi Tibet Özerk İli'nin Danba ve Mianyang kentinin Beichuan ilçesinde yaşamaktadır.

Qianglar'ın yaşadıkları Qinghai-Tibet Yaylası'nda yüksek dağlar ve derin vadiler var. Bu bölgelerde bulunan hiç balta girmemiş gür ormanlar ve şırıl şırıl akan sular güzel bir doğa manzarası oluşturur. Zengin kaynaklara sahip olan bu bölgede değerli ilaç bitkileriyle devlet tarafından korunan panda ve altın renkli maymun yetiştiriliyor.

Qianglar, yaşadıkları dağlık bölgelerdeki ulaşımı rahatlatmak için 1400 yıl önce bambudan örülmüş köprü yaptılar. Köprü aslında kol kadar kalın bambudan örülmüş en fazla 10 tane halat üzerinde tahta döşenir ve köprü üzerinden bir metre yüksekliğinde parmaklık yapılır. Ayrıca döşemelik tahta köprü genellikle ormanlarda, taş köprü ise her iki uçurumda yapılır.

Qiang milliyetinden taşçılar boş zamanlarında diğer bölgelere giderek iş yaparlar. Sichuan eyaletinin Guan ilçesinde bulunan dünyaca tanınmış Dujiangyan sulama projesi şimdiye kadar 2 bin yılı aşkın bir geçmişe sahiptir. Halen halka hizmet veren bu projede eski Qiang halkının emek ve zekası yansımaktadır.

Qianglar uzun bir geçmişe sahiptir. Uzun süre dışa kapalı bir ortamda yaşayan Qianglar, manevi medeniyet alanında hâlâ birçok sade ve eski gelene koruyor. Ülkemizde en erken eski türkü ve eski efsane olmak üzere iki tür edebiyat halen Qiang halkı arasında büyük etki yaratıyor. Birçok seçkin eser Qiang milliyeti arasında bugüne kadar devam etmekte. Qiang milliyetinde yediden yetmişe kadar herkes türkü söyleyebiliyor. Qiangların söylediği türkülerin cümleleri dört ya da yedi heceden oluşurken, Çince'deki dört ya da yedi sözcüklük şiire benziyor. Qiang türküleri genellikle sıkıntı türküsü, dağ türküsü, sevgi türküsü, içki türküsü, kutlama türküsü ve yas türküsü gibi türlere ayrılır.

Qiangların müzik aletleri arasında Qiang flütü önemli yer tutuyor. Bazı yazılı kayıtlarda Qiang flütünün üç deliği olduğu, bazılarında ise çift delikli flütün Qianglar tarafından yaratıldığı ve Qiangların beş delikli flütünün de bulunduğu söyleniyor. Tüm bunlar flütün uzun bir geçmişe sahip olduğunu gösteriyor. Son yıllarda Sichuan eyaletindeki Qiangların yaşadıkları bölgelerde yaygınlaşan Qiang flütü bambu ya da kemikten yapılır. Bambu flütü, Minjiang nehrinin yukarı kesimindeki yağlı bambudan dörtgen şeklinde yontularak yapılır. Kemik flütü ise koyun kemiği ya da kuşun ayak kemiğinden yapılır. Qiangların kullandığı büyük flüt 17 santim uzunluğunda, bir santim çapında bulunuyor. Tek sazlı, çift borulu, dikey üflemeli, altı tonlu flüt, genellikle tek başına çalınır. Sesi kulağa hoş gelen, zarif ve lirik flütü çobanlar dağlarda çalarak vakit geçirirler. Eski çağlarda Qiang flütü, müzik aleti olarak kullanmakla kalmayıp, aynı zamanda kamçı olarak da kullanıyordu.